4.1 Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mol - αριθμός Avogadro - Γραμμομοριακός όγκος

  • Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα-12 (12C)                                   1 amu=1,66∙10-24g

  • Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος (Αr ή ΑΒ) λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη η μάζα του ατόμου του στοιχείου από το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα-12
  • Σχετική μοριακή μάζα ή μοριακό βάρος (Mr ή ΜΒ) χημικής ουσίας λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη η μάζα του μορίου του στοιχείου ή της χημικής ένωσης από το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα-12. 

Παράδειγμα: Να υπολογιστούν οι σχετικές μοριακές μάζες (Mr): α)Ρ4  β) Al2(SO4)3                                  
Δίνονται: Ar: Ρ:31, Αl :27, O:16, S:32.
ΛΥΣΗ: α) Mr P4=4·31=124     
β) Mr Al2(SO4)3=2·27+3(32+4·16)=342

  • To mol είναι μονάδα ποσότητας ουσίας στο Διεθνές Σύστημα μονάδων (S.I.) και ορίζεται ως η ποσότητα της ύλης που περιέχει τόσες στοιχειώδεις οντότητες όσος είναι ο αριθμός των ατόμων που υπάρχουν σε 12 g του 12C.

Το γραμμομόριο ή mole (σύμβολο: mol) είναι η μονάδα μέτρησης με την οποία προσδιορίζουμε την ποσότητα ύλης ενός σώματος στο Διεθνές Σύστημα Μονάδων (S.I.) και αποτελεί μία από τις επτά θεμελιώδεις μονάδες του. Το mole είναι η ποσότητα ύλης ενός σώματος που περιέχει τόσες στοιχειώδεις οντότητες όσα είναι τα άτομα σε 0,012 χιλιόγραμμα (ή 12 γραμμάρια) άνθρακα-12 (12C). Στην ποσότητα αυτή του 12C περιέχονται 6,02×1023 άτομα άνθρακα. Ο αριθμός αυτός ονομάζεται αριθμός Avogadro, αποτελεί φυσική σταθερά και συμβολίζεται με ΝΑ. Το mol είναι η ποσότητα NA διακεκριμένων, ομοίων μεταξύ τους, στοιχειωδών οντοτήτων (ατόμων, μορίων, ιόντων, ηλεκτρονίων, στοιχειωδών φορτίων, φωτονίων κ.τ.λ).

  • Ο αριθμός των ατόμων που περιέχονται σε 12 g του 12C ονομάζεται αριθμός Avogadro (NA) και υπολογίσθηκε με πειραματικές μεθόδους και με μεγάλη προσέγγιση ίσος με 6,02·1023. Δηλαδή, NA=6,02·1023 
  • 1 mol είναι η ποσότητα μιας ουσίας που περιέχει NA οντότητες                        
  • 1 mol ατόμων περιέχει περιέχει NA άτομα. 

π.χ. 1 mol ατόμων O περιέχει 6,02·1023 άτομα και ζυγίζει 16g (Ar O=16) και 1 mol ατόμων Fe περιέχει 6,02·1023 άτομα και ζυγίζει 56g (Ar Fe=56) 

  • 1 mol μορίων περιέχει περιέχει NA μόρια. π.χ. 1 mol μορίων Ν2 περιέχει 6,02·1023 μόρια και ζυγίζει 28 g (Mr=28) και 1 mol μορίων Η2O περιέχει 6,02·1023 μόρια και ζυγίζει 18 g (Mr=18)
  • 1 mol ιόντων περιέχει περιέχει NA ιόντα.
  • Ο αριθμός Avogadro εκφράζει τον αριθμό των ατόμων οποιουδήποτε στοιχείου που περιέχονται σε μάζα τόσων γραμμαρίων όσο είναι η σχετική ατομική μάζα του. Δηλαδή, 1 mol ατόμων περιέχει NA άτομα και ζυγίζει Αr g (γραμμάρια)
  • O αριθμός Avogadro εκφράζει τον αριθμό των μορίων στοιχείου χημικής ένωσης που περιέχονται σε μάζα τόσων γραμμαρίων όσο είναι η σχετική μοριακή μάζα τους. Έτσι, έχουμε: 1 mol μορίων NA μόρια και ζυγίζει Mr g (γραμμάρια)
  • Ίσοι όγκοι αερίων ή ατμών στις ίδιες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης περιέχουν τον ίδιο αριθμό μορίων. Ισχύει και το αντίστροφο, δηλαδή ίσοι αριθμοί μορίων ή ατμών που βρίσκονται στις ίδιες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης καταλαμβάνουν τον ίδιο όγκο.                                                 
  • 1 mol χημικής ουσίας περιέχει σταθερό αριθμό μορίων, οποίος καθορίζεται από τον αριθμό Avogadro NA=6,02·1023. Αφού, ίσοι όγκοι αερίων ή ατμών στις ίδιες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης περιέχουν τον ίδιο αριθμό μορίων, καταλήγουμε ότι το 1 mol οποιουδήποτε αερίου καταλαμβάνει τον ίδιο όγκο, ο οποίος ονομάζεται γραμμομοριακός όγκος. 
  • Γραμμομοριακός όγκος (Vm) αερίου ονομάζεται ο όγκος που καταλαμβάνει το 1 mol αυτού, σε ορισμένες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης. Σε πρότυπες συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας (STP), δηλαδή, σε θερμοκρασία 0°C (ή 273 Κ) και πίεση 1 atm (760mmHg), ο γραμμομοριακός όγκος των αερίων βρέθηκε πειραματικά ίσος με 22,4 L. Δηλαδή, Vm = 22,4 L σε STP συνθήκες.   

     

 περισσότερα στο σχολικό βιβλίο ΕΔΩ: http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2756/Chimeia_A-Lykeiou_html-empl/index4_1.html  


ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΤΕΣΤ (πατήστε ΕΔΩ)